ما همگی می خواهیم که به عنوان بهترین والدین، افرادی، قهرمان، هوشیار و مسئول باشیم. نا امیدی والدین در زمان "شکست" اغلب در نهایت به احساس خشم و نا توانی منجر خواهد شد که سرانجام دامنگیر فرزندان و خود آنان می شود.

مشکلات ما در درک و همراهی با فرزندان اغلب ناشی از عدم اطمینان از توانائیهای خود، برای والدین خوب بودن است.

ما والدین فکر می کنیم درانجام وظائف مربوط به پدر و مادر بودن و توانائی برقراری روابط با فرزندان، مهارتی ذاتی است که ما با آن متولد شده ایم.

ارتباط موثر ازدیدگاه ارسطو: تلاش برای دست یافتن بر کلیه ی وسایل (کلامی و غیر کلامی) و امکانات موجود برای ترغیب و امتناع دیگران به منظور تاثیر گذاری بر رفتارشان. این تعریف از ارتباط را می توان اقتدار به شمار آورد. اقتدار یعنی قدرت تاثیرگذاریبر رفتار دیگران بدون اعمال زور و خشونت و ایجاد رعب و ترس در آن ها.

ایجاد ارتباط موثر با دیگران با آگاهی از چهارچوب های ذهنی، علائق، نمادها، عقاید و باورها و عادت های آنان میسر است.

در حقیقت شناخت روحیات دیگران، کلید ایجاد حسن رابطه انسانی با آن هاست.

از همین جهت برای ارتباط موثر با نوجوانان باید بدانیم:

۱- آن ها راجع به خودشان چگونه فکر می کنند و چه شناختی از خودشان دارند؟

۲- آن ها راجع به دیگران و از جمله ما بعنوان پدر و مادر و معلم چگونه فکر می کنند؟

۳-آن ها راجع به اینکه ما چه احساس و شناختی فکری درباره انها داریم، چگونه می اندیشند؟

۴- ما راجع به آن ها (در ذهنمان) چگونه فکر می کنیم؟ و این فکر و قضاوت تا چه حد، درست است؟

این اطلاعات کلید معما و راه حل ورود به دنیای فرزندانمان است.

رفتار دلسوزانه، مصلحت گرایانه و توام با احساس مسئولیت ما، نسبت به فرزندانمان، اگر نتواند قانع کننده باشد، ممکن است به ظاهر و به طور موقت، به علت ترس از تنبیه، به رفتار مناسب مورد نظر ما منجر شود.

ولی در عمل بویژه در مورد درس خواندن آن ها که یک امر دورنی  و ذهنی است، نتایج مطلوب ببار نخواهد آورد. چون آنها قادر به واکنش رفتار متقابل بیرونی نیستند به رفتارهای درونی مثل ترس، خشم و غم متوسل خواهند شد.

فراموش نکنیم ما با انسان های تربیت نا پذیر روبرو نیستیم، حتی ناسازگارترین نوجوانان کسانی هستند که ما آن ها را بد تربیت کردیم. و به انجام کار تحت فشار و زور و تهدید و تحکم عادت داده ایم. طبیعی است در این صورت، آن ها به اصطلاح "زبان خوش" ما را درک نخواهند کرد و از آن پیام ضعف و ناتوانی خواهند گرفت. نه محبت و دوستی و خیرخواهی.

هر فتار اعم از خوب یا بد دارای انگیزه ای است که برای رفع نیازی برانگیخته شده است. مهمترین نیاز نوجوانان که موجب ایجاد رفتارهای نابجا در آن ها می شود "نیاز به جلب توجه است. ما باید به بعضی از شیطنت های فرزندانمان بی توجهی کنیم و در عوض، به سایر رفتارهای درست او توجه نشان دهیم تا او روش خود را برای جلب توجه تغییر دهد.

داشتن هماهنگی در روش تربیتی نوجوان بسیار ضروری است. نباید هرگز بر علیه رفتار بد نوجوان در خانواده صف بندی کنیم. وقتی پدر یا مادر برای تغییر یا اصلاح نوجوان، اقدام کرده است، والد دیگر می تواند در رل میانجی، کودک را با زبانی دیگر، تشویق به تغییر آن رفتار نماید.

با نوجوانان مهربان باشیم. آن ها فضای مهربانی را تشخیص می دهند. و مهربانی آن ها را دلگرم می نماید. در چنین حالتی تذکرهای ملایم و مشفقانه به مراتب موثرتر خواهد بود.

با نوجوانان متواضع باشیم. به خاطر جثه کوچکشان آن ها را حقیر نبینیم. برای صحبت کردن با آنها وقت بگذاریم. اگر در گفتار یا رفتارمان نسبت به آنها خطا یا بی انصافی کردیم، از معذرت خواهی، عار نداشته باشیم.

به فرزندانمان اجازه دهیم آزادانه و بدون ترس ولی مودبانه از ما انتقاد کنند. در مقابل آنها هرگز عصبانی و خشمگین نشویم. بهانه جوئی، ایراد گیری و مسخرگی و حرف زدن زیاد و پراکنده گوئی از نشانه های اضطراب درونی است. در این حالت حمایت، پشتیبانی و تقویت اعتماد به نفس بهترین روش غلبه بر اضطراب درونی است.

فراموش نکنیم در روابط انسانی "دانستن توانستن نیست" ما بسیاری از اصول برقراری ارتباط مثبت با دیگران و از جمله فرزندانمان را می دانیم و شاید به دیگران هم توصیه می کنیم، اما خود به خاطر رفتارهای عادتی (که غیر ارادی است) قادر به انجام آن توصیه ها و اصلاح رفتار و بهبود رابطه با فرزندانمان نیستیم.

به این نکته مهم، توجه داشته باشیم که نا بهنجاری های رفتاری، بزهکاری و اعتیاد و رفتارهای ضد اجتماعی بیشتر مربوط به دو گروه خاص از نوجوانان است. گروه اول نوجوانانی هستند که همه چیز دارند و گروه دوم نوجوانانی هستند که محروم ند و چیزی ندارند.

پس باید در ایجاد امکانات و ابراز محبت به نوجوانان همیشه جانب اعتدال را رعایت کرد.

اگر فرصتی شد انشاء ا... ادامه این کتاب (آموزش خانواده، مجید کوثری )را در خدمتتان خواهم بود.